Limity OKI i podatek od wartości aktywów
OKI nie ma limitu wpłat. Limity dotyczą zwolnienia z rocznego podatku od wartości aktywów. Wyjaśniamy, jak je liczyć, i pokazujemy przykłady z konkretnymi kwotami.
Podatek = (średnia roczna wartość wszystkich Twoich OKI − zwolnienia) × stawka. W 2027 r. stawka wynosi 0,85%. Zwolnienia zależą od rodzaju aktywów i wynoszą najwyżej 100 000 zł łącznie.
Trzy grupy aktywów
Instytucja liczy średnią wartość osobno dla trzech grup aktywów (art. 23 ust. 3 i art. 26):
| Grupa | Przykłady | Zwolnienie |
|---|---|---|
| Oszczędności | pieniądze na rachunku bankowym w złotych (bez lokat strukturyzowanych), obligacje skarbowe detaliczne, bony skarbowe w złotych, fundusze PRIIP o najniższym ryzyku (wskaźnik 1) z co najmniej 70% kwalifikowanych aktywów | do 25 000 zł |
| Inwestycje kwalifikowane | akcje spółek z kapitałem zakładowym w złotych, obligacje i listy zastawne w złotych (bez strukturyzowanych), fundusze, UFK i DFE z co najmniej 70% kwalifikowanych aktywów, gotówka w złotych na rachunku maklerskim | łącznie do 100 000 zł |
| Bez zwolnienia | m.in. akcje spółek zagranicznych, ETF-y i fundusze, które nie spełniają progu 70%, gotówka w walutach obcych | 0 zł |
Łączne zwolnienie nie może przekroczyć 100 000 zł. Najpierw zwalnia się oszczędności, do 25 000 zł, a pozostałą część limitu wykorzystują inwestycje kwalifikowane (art. 26 ust. 2). Oszczędności ponad 25 000 zł nie korzystają z limitu inwestycji: na przykład pieniądze na rachunku bankowym nie są wymienione w grupie 100 000 zł.
Kwalifikowane aktywa w funduszach to m.in. akcje polskich spółek, obligacje i listy zastawne w złotych, bony skarbowe i gotówka w złotych (art. 26 ust. 4). O tym, czy fundusz spełnia próg 70%, decyduje jego statut lub polityka inwestycyjna. Więcej w poradniku co trzymać na OKI.
Jak liczy się średnią wartość
Instytucja wycenia Twoje aktywa na koniec każdego dnia. Średnia to suma tych dziennych wycen podzielona przez liczbę dni w roku, w których konto było prowadzone (art. 23 ust. 2 i art. 24). Jeśli masz kilka OKI, średnie z wszystkich kont się sumuje (art. 23 ust. 1).
- Liczy się średnia, a nie stan na koniec roku. Jeśli przez pół roku masz 80 000 zł, a przez drugie pół 140 000 zł, średnia wynosi około 110 000 zł.
- Średnią dzieli się przez dni posiadania konta, a nie przez 365. Konto założone w grudniu ze 150 000 zł będzie miało średnią około 150 000 zł, a nie jej dwunastą część. Ustawa nie przewiduje proporcjonalnego obniżenia podatku za część roku.
- Wpłata i wypłata tego samego dnia nie pozwoli obniżyć średniej. W takim przypadku do sumy wycen dolicza się wpłaty z tego dnia, do wysokości wypłat (art. 23 ust. 2 i 4).
Stawka podatku
- 2027 r.: 0,85% (art. 43).
- Od 2028 r.: 19% stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedniego, zaokrąglone w dół do dwóch miejsc po przecinku, nie mniej niż 0,1% (art. 25). Na przykład przy stopie referencyjnej 4,00% stawka wyniosłaby 0,76%. Minister Finansów ogłasza stawkę do 30 listopada.
- Kwoty zwolnień będą rosnąć z inflacją od 2030 r. (art. 26 ust. 5 i art. 44). Do tego czasu wynoszą 25 000 i 100 000 zł.
Przykłady wyliczeń
We wszystkich przykładach przyjmujemy, że wartość aktywów jest stała przez cały 2027 r., więc średnia równa się tej wartości. Stawka: 0,85%.
1. 80 000 zł w polskich akcjach i obligacjach
80 000 zł ≤ 100 000 zł zwolnienia
Podatek: 0 zł
2. 150 000 zł w aktywach kwalifikowanych
(150 000 − 100 000) × 0,85% = 50 000 × 0,85%
Podatek: 425 zł
3. 40 000 zł na koncie oszczędnościowym w OKI bankowym
(40 000 − 25 000) × 0,85% = 15 000 × 0,85%
Podatek: 127,50 zł
Limit 100 000 zł nie pomoże, bo obejmuje inne aktywa niż pieniądze na rachunku bankowym.
4. 30 000 zł w zagranicznym ETF-ie
30 000 × 0,85% (brak zwolnienia)
Podatek: 255 zł
Mimo to nie zapłacisz podatku Belki od zysku. Czy to się opłaca, zależy od stopy zwrotu: patrz niżej.
5. 20 000 zł w obligacjach detalicznych, 70 000 zł w polskich akcjach i 30 000 zł w zagranicznym ETF-ie
Oszczędności 20 000 zł: zwolnione (≤ 25 000). Akcje 70 000 zł: zwolnione (≤ 100 000 − 20 000 = 80 000). ETF 30 000 zł: bez zwolnienia → 30 000 × 0,85%
Podatek: 255 zł
6. 30 000 zł na OKI bankowym i 90 000 zł w polskich akcjach na OKI maklerskim
Średnie z obu kont się sumują. Oszczędności: 25 000 zł zwolnione, 5 000 zł opodatkowane. Akcje: zwolnione 75 000 zł (100 000 − 25 000), opodatkowane 15 000 zł. Razem (5 000 + 15 000) × 0,85%
Podatek: 170 zł
Własny scenariusz, z wpłatami i wzrostem wartości w kolejnych latach, policzysz w kalkulatorze OKI.
Kiedy podatek od wartości jest niższy niż Belka
Na zwykłym rachunku płacisz 19% od zysku. Na OKI płacisz 0,85% od wartości, która przekracza zwolnienia. W uproszczeniu oba podatki są równe, gdy roczny zysk wynosi około 4,5% (0,85% ÷ 19%). Przy wyższym zysku OKI wypada lepiej nawet dla aktywów bez zwolnienia, a przy niższym gorzej.
To jednak duże uproszczenie:
- Na zwykłym rachunku podatek od zysków kapitałowych płacisz dopiero przy sprzedaży, więc przy wieloletnim trzymaniu jego realny koszt jest niższy.
- W roku ze stratą na zwykłym rachunku nie płacisz podatku, a na OKI podatek od wartości obowiązuje nadal.
- Dla aktywów w ramach zwolnień porównania nie ma: na OKI nie płacisz żadnego podatku.